De stem van de Sami
Ik ben bezig met het schrijven van mijn scriptie en het gaat over de Sami. Ik vind het zelf een heel interessant onderwerp en daarom leek het me leuk om er iets met jullie over te delen.
De Sami is een inheemsvolk woonachtig in de Noordelijke delen van Noorwegen, Zweden, Finland en Rusland. Ze staan vooral bekend om het hoeden van rendieren, maar doen bijvoorbeeld ook aan vissen en jagen. De Sami heeft een eigen taal (Samisch) en een eigen manier van zingen (Joik). Omdat de Sami in verschillende gebieden woont is het Samisch een verzamelnaam voor alle verschillende talen die door de Sami wordt gesproken en zijn er verschillende vormen van Joik (onderaan de post vind je een fragment :)).
De Sami heeft volgens de wet bepaalde inheemse rechten, zoals het voortzetten van tradities en het in stand houden van de levensstijl. Daarnaast heeft dit volk bepaalde kennis die erg belangrijk kan zijn en niet kan ontbreken in het nemen van bepaalde beslissingen, met name op het gebied van natuur en milieu. 80% van de werelwijde biodiveristeit bevindt zich in gebieden van inheemse volkeren, en deze volken zijn dan ook van groot belang. Om inspraak van de Sami te vergroten is er in 1993 in Kiruna in het Noorden van Zweden een Sami parliament opgericht. Dit klinkt veelbelovend maar in werkelijkheid worden de rechten van de Sami niet altijd gerespecteerd en wordt de Sami ook niet altijd betrokken in het nemen van belangrijke beslissingen. Het onderzoek wat ik doe gaat over de Sami in Zweden, in een gebied genaamd Luokta-Mávas. Ook hier worden de rechten van de Sami niet gerespecteerd. Het grootste houtaankap bedrijf van Zweden genaamd Sveaskog en eigendom van de staat, was van plan om een 200 jaar oud bos te kappen en te vervangen voor een naaldbomen plantage. Voor de Sami in dit gebied zou het betekenen dat zij hun beroep niet meer zouden kunnen uitoefenen, omdat hun rendieren niet genoeg voedsel meer zouden kunnen vinden. De rendieren eten namelijk korstmos en dit zou verdwijnen met de kap van het bos. Daarnaast zou er door de kap een enorme hoeveelheid CO2 de lucht ingaan, wat zich pas na 50 jaar weer heeft hersteld. Met de klimaatdoelen van Parijs op het oog, zou Zweden de doelen niet halen als het bos gekapt zou worden. Gelukkig is de Sami in actie gekomen en door het verspreiden van een petitie heeft Sveaskog de plannen gepauzeerd. Helaas betekent dit nog niet dat het "gevaar" voorbij is en blijft de Sami vechten voor hun rechten.
Persoonlijk hoor ik niet zo vaak over ontbossing in een Europees land. Zweden doet veel minder aan bosbescherming dan bijvoorbeeld een land als Brazilië, waarbij we over het algemeen juist het beeld hebben van ontbossing van het regenwoud in het Amazonegebied. Wat ook interessant is, is dat Sveaskog een FSC-gecertificeerd bedrijf is. FSC staat voor Forest Stewardship Council en zou ervoor moeten zorgen dat een bedrijf op een duurzame en sociale manier omgaat met het bos en met de lokale mensen. Voor mij is het nog steeds de vraag waarom een bedrijf als Sveaskog het keurmerk nog mag dragen.
Je kan nog steeds de petitie tekenen of luisteren naar het liedje Lávvu (een traditionele Sami tent) van Sofia Jannok (Sami vrouw uit Luokta-Mávas). Het geld dat wordt verdient aan het liedje gaat naar de bescherming van het bos.